Нарэй ханева | «Красный Север»
0°C

Няръяна Ӈэрм

Нарэй ханева

Нарэй’’ ялэта няю’ пяхава я’ нийм’ хаер’’ юдаба пяда. Нув холморта пэва’ сер’, еси холкана, варю ӈадима’ сер’ ядембада’’ яхат нув’ сармик’’ ёндалцетыд’’. Тиртя’’ то’’махад ӈэрм’ я’ тер’’ хурка тэтнабнандо’ ӈо’’ ханева’’ няю’ хамекулыд’’.

Время для чтения ~ 4 минуты


Тев’ ёльцяӈгана ед’ терӈэ ты’’ ӈамзари’’ ни’’ томд’’, тад ӈо’’ тым’ яхаб’’ нарэй хоба’ тарта вэва, ӈамгэхэртаӈэ нир мэӈгу’’. Ид’’ хэва’ нерня халям’ ӈани’ нин ватаӈгу’’, холкаӈгана’’ сэр’’ поӈгарць тосакабты’’. Тиканда хане ховы’’ ӈамгэхэтато’ ненэця’’ едадо’ тердембидо’. Ханяӈэхэ’’на тарем’ мюлехэя сэратавы’’ нув’ сармик’’ ӈамзи нюртей ёрмито’ ӈэсонд’ ед’ терӈэ пэрцетыдо’. Хусувэй по’ ӈэрм’ тер’’ я’ тиӈгывна тарем’ ханесэйм’ пэрӈа’’.

Ямал’ яханана’’ ханевам’ минрена’’ ненэця’’ мале ӈока’’. Ӈоб’’ тарцям’ харвобтана — Василий Нэкович Окотэтто. Пыда Ямал’ няна иле, Сё-яха’ харад’ тер. Ӈавнанда, илебей ненэць’ ӈэванда мальӈгана ты’’ лекар’’ манзаям’ минревы, хой’ няна ӈэсыхына мюсермы. Армияхад то’’махаданда хардан’ илелмы’’, тикахана пенсиян’ хэванда ӈэсонд’ манзаравы. Теда’ си’’ив юкад вата понда ӈэб’’ ӈод’’ ханеванзь хамеку.

Тикы нями лаханакурць ня’’ӈавась. Василий Нэкович нюдя ӈэдаханда нисянда ня хане ядэро’’мида тензебтембись. Вадавнанда, хусувэй ханева’ серо’’ хараха’’ сита нисяда тохолавы. Пили’’ нюрте’’э’ ӈавлад’’, ӈамдлад’’, я’ ваӈг’’ ханзер’’ хамэдамбвам’ тамальӈгы манэ’’мэда. Тикы’ хавна нисяда поӈг пядыба, есӈо мярыба, яӈго ӈабтамба, туним’ мэць тохоламбавэда. Тамальӈгы’’ нерденя’’ ханесэхэта майбавамда сававна тенеда.

Фото: Алла Вануйто / Няръяна Нгэрм
Фото: Алла Вануйто / Няръяна Нгэрм

Ябда хане’’махадандо’, ӈысын’ тэвбато’, ханесэйдо’ тярпавыдо’. Хаця ӈарво’’махаданда харта мята тер’’ едм’ пандабадаӈэ хэвы. Сидя хасава нюндя ӈарво’’махад нюхуюта ня’ хане ӈоб’’ ядэрманзь хан’’ӈа. Ӈавна нисянда ваде’’мы’’ табеку сидя илебей ненэцянд’ ӈани’ тид’’ ваде’’яда Ӈобтикы вада, сидя ӈармы хасаваха’ нисяхаданди’ ханевам’ тохолавэди’. Харти’ теда’ вадёдана’’ хасава нюди’ ӈани’ ябто’ мякана ӈамдё тохоламбиди’. Тюку нара’ ӈоб’’ мяд’ тер хасава’’ ӈобкана ханеӈгу’’, ӈани’’ пото’ тотрев’ таславы яхандо’ ханда’’. Таняӈы яхана ханена’’ хусувэндо’ харто’ ёдо’ таня’’. Ядандо’ тэрабадидо’ хуркари’’: яра я’’, яха’ моӈга’’, яха’ ня’’ав’’, хасрё’ то’ хэвхы’’. Тарця’’ я’’ тирти’’ мин’ ӈылна ӈэбто’ серо’’ӈа’’, тарцяха’’ нув’ сармик’’ лакамбой’ хадырманзь ӈамдалӈга’’.

Лаханакурць ня’’мы няни, Василий Нэкович’ вадавна ханева’ ёльцянда таня. Хусувэй ханёй ненэць’ ханзели’’ ябдаб’’нанда ӈод’’ еданда тер’ тяхамна ваць ханебата ни серос’’. Маӈгты’’ иры’ пэхэва, нув’ сармик’’ пидяхато’ ӈамдвандо’ нерня, хасава’’ хане ӈэвадаӈга’’. Теда’ иры’ падаркана нарэй ханева’ ёльцянда таславы, хусувэй районхана ӈопой ю’’ яля ябто’ мякана мэсь серо’’ӈа.

Ӈарка няна’’ вадавна, неноховавна якоцява’’ сямбана’’ тара, ядэро’’ма’ пуд я хабтокоцяӈэ хаебада. Тикы ӈармы нява’’ ӈацекэхэ’’ табекуда ӈоб’’ ваде’’яда:

• хусувэхэна тоса тара;

•ханева сянакубц ни ӈа’’;

• мирвхад юрхалӈга вэва — таслава селина туним’ мэць тара;

•тароси’’ тиртявна енерць вэва.

Ти, тарця хэбицюку сава лахарём’ ӈармы нями няць минревась. Ханева — ӈэрм’ тер’’ ӈыхы ӈадимы серто’, тев’ тенд’ нарам’, ябто’’ мун ӈатейдо’. Теда’ вадёдана’’ ӈацекы’’ ӈарка нито’ табекохо’’ инзелехэвабто’, нув’ сармикавна енерта’’ хасев’’ туни’’ пенд тамна пон’ намдортына’’, мяканана’’ ханесэй’’ ӈамзахат една’’ панта’’. Невхы илна’’ саирм’ нерня’ тид’’ минреӈгува’’.

Автор: Алла Вануйто’ падвы


0

0

0

0

0

0



Темы