Нявлак сампи леккар ими | «Красный Север»
0°C

Лух Авт

Нявлак сампи леккар ими

Щиты ма имохты оша пайтсам, хун Касум куртаӊ леккар хотн Валентина Васильевна Тользина кабинета ӆоӊмеман. Ӆув манэма, мойӊ нэӊа, амтас па иса муй эӆты ма инщассам, ёхӆы туса потартас.


Оша йис, Валентина Васильевна ханты Тарлин рут эӆты йиӆ. Ащеӆ Василий Макарович Тарлин, антеӆ Евгения Степановна Ерныхов рут эӆты ус.

– Хащам таӆ муӊ Воӆаӊ Ляль нох питам хатӆ вуш эӆты 80 таӆ постасув. Муӊ семьяев эӆты Макар Ильич Тарлин опращем 1941-мет таӆн ляля манас, 1943-мет таӆн ӆаварта мушмаӆтам юпийн ёхӆы керӆас, сусн сорма питас. Муӊ ӆувеӆ нумман тайӆэв. Ин хиӆыӆама ӆув эӆтайӆ потарӆув, — Валентина Васильевна ястас.

Там ханты ими ропхаӊ курк тыӆащ 7-мет хатаӆан 1958-мет таӆн Амня куртан сэма питас. Ащеӆ хуӆ па вой веӆпасӆас, щаӆта тутаӊ хопан рупитас, антеӆ хот рупата тувман ус. Валя эвие Касум куртаӊ ашкуӆая рущ ясаӊ ант тайман ёхтас, щикуш ӆавартшак ус. Еӆӆы ӆув щи ясӊа утаӆтыяс, интернатн ар пиӆнэ уйтас, щишн еӆӆы амтаӊа утаӆтыты йис.

– Ашкуӆайн утаӆтыты ёхӆам пиӆн арсыр емаӊ хатӆат ӆэщатсув, таӆ порайн ӆохан хататлисув, «Зарница» па па ищимащ касапсаятан кассув, щи тумпийн арсыр кружоката яӊхсув — там пора унты щи щуняӊ таӆӆам яма нумӆаӆам, — Валентина Васильевна ястаӆ.

1975-мет таӆн Валя Тарлина нийӆ класс етшаптамаӆ юпийн Ёмвоша (Ханты-Мансийска) манас. Тата медучилищайн фельдшера утаӆтыяс.

– Фельдшер — катрайн куртан иса порайн мосты леккара ус! Нумӆэм, куртэмн хатнэху муша йиӆ ки, имохты фельдшер вохса. Щишн ма ям рупата пирысам, — леккар ими потартаӆ.

Нэпекаӊ айӆат эви Вутвоша (Юильска) рупитты китса, еӆӆы утаӆтыты щира Суматвоша манас. Щита район леккар хот инфекционной тахайн ай леккара ус. Похаӆ сэма питмаӆ юпийн 1982-мет таӆн ӆув рут Касум куртаӆа керӆас па леккар хотн мушаӊ ёх яммаӆты па уӆты тахайн леккара нётас.

1987-мет таӆ вуш эӆты Валентина Тользина няврэмат лечитты тохтура нётты нэӊа рупитты оӆӊитас. Айӆтыена педиатра щи йис. Рупатайӆ эӆты щиты потартаӆ:

– Няврэм — щит Турам Ащийн мийм сыстам хатнэху! Шеӊк умащ вантты, муй щирн ӆыв энамӆат! Ванты, ай эвет-похат тайты нэӊат хоща ёхи яӊхман вантӆам па нэпека нох ханшӆам, муй щирн пошхие энмаӆ, хун оӆаӊ пеӊкат этсат, хун веӆщи потартты оӆӊитас па па мосты верат эӆты.

Ин Касум леккар хотн 225 няврэм ханшман уӆ, щит эӆты Вутвошн хут эви-пох па щи арат Ӆорвошн (Нумто) уӆ. Касум куртаӊ ашкуӆа па хатӆ сыс ай няврэмат тайты хотн ищи ай леккарӊан рупитӆаӊан. Ӆорвошн ай леккар хотн тохтур куртаӊ мир вантаӆ, прививкайт ӆонщӆтаӆ па портунат маӆ. Ӆаварт каши-мушаӊ хатнэху тохӆаӊхопн Нови саӊхам (Белоярской) район леккар хота туӆа. Ёхи хащам таӆатн таӆ порайн Ёмвош эӆты еӊк юш хуват ун машинаятн арсыр леккарат ёхатӆат.

– Щит шеӊк ям! Ванты, щиты мосты порайн хатнэху вантам юпийн оша верты рахаӆ, мушитӆ муй анта. Муй ям — щит ёхи хащам таӆатн куртаӊ мир мосты порайн прививкайт ӆонщиӆыты питсат. Сусн грипп муш эӆты прививкайт верӆув, щишн шимаӆшак хоят мушитӆ. Муӊ шоши мирэв йистэӆн ищки Овс мувн уӆ, потам хуӆ ӆэӆ, щишн там пора унты торах мушат па описторхоз мушат уӆлиӆат, — леккар ими ястас.

Валентина Тользина щикуш хус таӆ ёхӆы пенсияя манас, туп хоӆна рупитаӆ. Ияха ӆуӊатты ки — 45 таӆ сыс мир яммаӆтаӆ. Ям рупатайӆ кеша арсыр ишакты нэпекат тайӆ. Ястаӆ:

– Ин айӆат ёх куртата уӆты па рупитты ант ёхатӆат. Муӊ ашкуӆаева яӊхиӆыӆув па ун классатан утаӆтыты няврэмат пиӆн потарӆув, леккар — щит иса порайн мосты рупата! Муӊ айӆат леккарат ӆаваӆӆув. Ин Касумн яӆап хотат омассайт, щишн рупитты щира уӆты хотат маӆайт. Ма, мосаӊ, па таӆ ищи щутщаты манӆам, — Валентина Васильевна ястас.

1991-мет таӆн Иван Михайлович Тользин хоща икия манас, ӆув вой леккара ус. Виктория эвиян сэма питас. Туп икеӆ йиӊка питас, щиты утща Валентина Васильевна Тользина кат няврэмӊаӆ энмаӆтас. Ин няӆ хиӆы тайӆ, ӆыв урӊеӆа хорамаӊ хошам ӆуматсохат сэваӆ.

Щимащ самаӊ няврэмат леккар ими Касум куртан уӆ па рупитӆ.

Людмила Шульгина ханшам потар


1

0

0

0

0

0



Темы