Тэк хантэт йис верат еӆӆы тувман уӆ | «Красный Север»
0°C

обновлено: 10:46, 19 июня 2026

Лух Авт

Тэк хантэт йис верат еӆӆы тувман уӆ

Там ванан Суматвош район Тэк курта яӊхмемн ма уна пелка ювам ими Галина Михайловна Курганова (Новьюхова) пиӆн уйтантсам па потартсам. Новьюхов рут эӆты потартты ки, щи ёх хунты хувн Кунавт мув эӆты Тэк мува касаӆсат. Тата ӆыв Новьюхов опращ нэм тайты питсат. Аӆпа, нови юх, нови ох муй па пасыр ясаӊ эӆты опращ нэм тыйс.


Ӆув ащеӆ Михаил Андреевич Новьюхов Вощрэӊ куртаӊ икия ус, аньтеӆ Екатерина Семёновна Рябчикова ус. Ӆыв семьеӆн нийӆ няврэм сэма питсат. 1942-мет таӆн ащеӆ ляля манас, Ленинград вош пуӊаӆн лялясас. 1944-мет таӆн ёха керӆас. Ӆув хуӆ па вой веӆпасӆас, имеӆ «19 партсъезд» нэмпи колхозн мис пусты нэӊа, торн сэварты нэӊа рупитас па арсыр рупатайт верас.

Галя Тэк куртаӊ ашкуӆайн вет класс унты утаӆтыйс, еӆӆы Суматвоша манас, щита ашкуӆа етшаптас. Щи юпийн Челябинской область Миасс вошн геологоразведочной техникуман утаӆтыйс. 1970-мет таӆн геофизика йис, нэпекаӊ ёх Узбекистан мув Ташкент хон воша рупитты китса, ванты, 1966-мет таӆн щита землетрясение ус, щишн вош йиӆпатты мосас. Еӆӆы 24 таӆ хиш мувн йиӊк каншас, заводан рупитас. Икеӊа йис, щемьяйн кат похӊаӆ сэма питсаӊан, итӆ антома йис.

Куртаӊ имет пиӆн «Ас нэ» па няврэмаӊ «Ай Ас ёх» ансамбльӊан версат. Хор: Людмила Шульгина
Куртаӊ имет пиӆн «Ас нэ» па няврэмаӊ «Ай Ас ёх» ансамбльӊан версат. Хор: Людмила Шульгина

СССР мув ара питам (лакки лосытам) порайн Галина Михайловна 1994-мет таӆн Дмитрий похӆ пиӆн ёхӆы Тэк рут куртэӆа керӆас, ашкуӆайн «География» урок тус. Щи тумпийн ӆув щи порайн ванан уӆты куртата яӊхиӆыйс па пиращ ёх эӆты йис потрат, монщат, арат актас, щаӆта туса нэпека ханшас па Югорской госуниверситет хоща уӆам ханты ясӊап научной центра китас. Ӆув похӆ Дмитрий Юрьевич Курганов аньтеӆ иты ар таӆ ашкуӆайн рупитӆ па «Информатика» урок туӆ.

Щутщаты манмаӆн Галина Михайловна Курганова па ун куртаӊ имет пиӆн «Ас нэ» па няврэмаӊ «Ай Ас ёх» ансамбльӊан версат. Ӆыв ияха арсыр куртата, вошата етнхот альман яӊхӆат па ишакты нэпекат пиӆн ёхӆы керӆаӆат. Ӆорвош район «Ван рутат» фестиваля ищи ар пуш ёхтыӆысат. «Шеӊк умащ ус Челябинской областьн ӆэщатам ун фестиваля яӊхты, муӊ ансамблев щита нох питас», — Галина Михайловна ястас.

Г.М. Курганова тонты онтап ёнтаӆ. Хор: Людмила Шульгина
Г.М. Курганова тонты онтап ёнтаӆ. Хор: Людмила Шульгина

Щи тумпийн Галина Михайловна тонты эӆты арсыр пормасат верты утаӆтаӆ, ястаӆ: «Айтэӆн ма вантсам, муй щирн аньтем тонты хорас, ӆэщатас, щаӆта арсыр хорамаӊ пормасат верас. 1990-мет таӆатн Ёмвош округевн Касам, Вах тонты эӆты пормасат верты утаӆтаты харат ӆэщатты питсайт. Ма ищи номпса ёхатсайм альты, муй щирн муӊ хощаев Тэк хантэт тонты пормасат верӆат. Мосӆ ястаты, Овс хантэт еша ихорпия верӆат, ханшет еша и хорпет, Вах ёхан хонаӊан уӆты хантэт — па щирн верӆат, ӆыв пасыр ханшет тайӆат. Ма Тэк куртаӊ ашкуӆайн кружок хоща эвет тонты пиӆн рупитты утаӆтасам, ин щи вер еӆӆы ханты ясӊа утаӆтаты нэ Олеся Вячеславовна Хандыбина туӆ. Ӆув хоӆна еӆӆы няврэмаӊ ансамбль туӆ».

Ӆув тонты эӆты арсыр хорамаӊ пормасат верты утаӆтаӆ. Хор: Людмила Шульгина
Ӆув тонты эӆты арсыр хорамаӊ пормасат верты утаӆтаӆ. Хор: Людмила Шульгина

Ям таӆ ёхӆы Галина Михайловна Курганова Пулӊават воша «Душа тундры» фестиваля вохса, ӆув щита ищи тонты эӆты арсыр хорамаӊ пормасат верты утаӆтас.

Интам Галина Михайловна щутщаман хиӆыӆаӆа ернасат ёнтаӆ, ястаӆ: «Хиӆыӆам айтэӆн ищи ханты арат арыӆат, якӆат, интам арсыр шоши мир касапсэтн касӆат па нох питӆат. Ксюша хиӆнэӊем Санкт-Петербург вошн А.И. Герцен нэмпи университетн уӆты Овс мир институтн утаӆтыйӆ па ин тый ёхтас па няврэмат ханты якат якты утаӆтаӆ. Щит ма урӊема ун амат!» — Галина Михайловна Курганова ястас.

Людмила Шульгина ханшам потар


2

0

0

0

0

0



обновлено: 10:46, 19 июня 2026

Темы