Няръяна Ӈэрм
Ӈочаˮ, нахаӆˮ ӈычимяˮ
Чуки похона меӆ таӈичумаш. Таӆям дяхат вачутанаˮ шаӈкмян ӈамыˮ меӆ вытыˮ. Ӈочаˮ, нахаӆˮ, тутыкуˮ маньӆе ӈычимяˮ. Купыˮ куӈаˮ, ӆыншаӆмяˮ, ӆымтукˮ паӆдятˮ, куки дяхана тэмаӈ мянӈc кадяˮ. Дяхиˮ ӈупчики ӈычимяˮ, навышудёӆ хомяхамты. Татӈcвта диӆиӈ хусыкана каӆю ӈочаˮ вачутыˮ.
Четаӈ тыхуӆтаˮ маньӆе купыхина, ӆыншаӆмяхана тыхуӆяˮ. Нешаӈ дилхана тыхуӆма — куптат тадяӈайта шеӆ. Ӈочамʼ пюӆьш тыхуӆтаˮ ӈука дямʼ танаштуˮ. Чуки похона дячапёчитаˮ хаʼӈаˮ, таӆям выӈкна ӈачта дяхана ӈочата дику, дяӆя паӆатамыта. Купыˮ хомана вачуватмэхcнтуӈ тыӆамайˮ, вяӆуˮ поӈкна ӈайтаˮ ӈочаудиӆиˮ диӆюпыˮ, хомана кумайˮ.
Тыхуӆтаˮ маньштуˮ, чуки таӈичохона ӆыншаӆмяˮ тадяˮ. Няймы таӆьша ӈочаˮ меӆ куштуˮ, кумахатоӈ шан тэпюнанаӈc нишʼтуˮ кайˮ, ӈучиˮ понт тэйтоштуˮ. Понантоӈ нешаˮ, тасам капиˮ, вахандя капиˮ тыхуӆьш тайкушахат шеӆташтамыˮ кычиˮ мэʼштушˮ. Ӈочитуӈ ӈайшант тайкушайˮ колкуˮ, тайкуˮ, кинтˮ шеӆташтушˮ. Таӆьша ӈайшаӈкана ӈоча меӆ нишʼту хыӈу. Тыхуӆтаˮ тайкушай колкомта нинтавидян шаӆнаӈата, таӆям тыхуӆты.
Ӈочахат пантанӈата, кычанта няʼвым хэлаку, хома дюмпхана тамтанӈата, тайˮня дюмпта нимня вяӆ маӆʼудехана хаханӆанӈата. Таньше колкохона минӆена ӈоча дятнан ниʼ камтомт. Четаӈ чуки дилхана тыхуӆтаˮӆушиˮ кычиˮ мэʼштуˮ, лапкаханаˮ куӆкаӆиˮ шетшатаˮ деткуˮ тадяˮ. Понантоӈ ниӆинанаˮ- катананаˮ маньштушˮ: тыхуӆпатаˮ комытаˮ ӈочитаˮ детӆиӈ хcмдеты нинюта нытпёштуˮ, чупейʼ нинюта тэштуˮ, шаӈкмян халакуудиˮ ӈупчики ӈамуӆман хаʼӈаˮ.
Нешаˮ ӈочахат куӆкаӆиˮ ӈамӆуˮ шеӆташтуˮ. Чуки дилхана совхозханаˮ, общинаханаˮ мансӆаннаˮ нешаˮ тэмытуӈ ӈочитоӈ мансдяхатуӈ миштутуӈ. Ӈуп похона шича дют тоннаˮ ӈок ӈочиˮ ӈопшеӆ тэштуˮ. Ӈочаˮ ӈамсадямантуӈ камна шанат витаминутуӈ тадяˮ. Вептуӈ ӈупчики хома. Понантоӈ шай дякоштумахана нешаˮ атычевʼ ӈочиˮ вепакуˮ, купыдюˮ вепˮ кастахадя шайӈc ӆохомташтомайˮ, таньше шадяньштомайˮ. Тутыкуˮ, нахаӆˮ ӈупчики витаминтуӈ ӈукаˮ.
Чуки похона маняˮ дяханана нахаӆˮ меӆ вытыˮ. Четаӈ тытыӈуˮ маӆˮ нахаӆкатˮ пантыˮ. Татʼ ӈcвта диӆихина нахаӆˮ маньӆе хомяхамтыˮ, диӆиӈ хусыкана ӈай шоӆтуӈ дяптныˮ. Дяптмыˮ нахаӆˮ меӆ пяхат камаштут, шапчутуӈ касаштуˮ, шоӆтуӈ ӈамсадяхамштуˮ. Тытым танякуӈ мансаптанӈан — ӈукаˮ нахаӆˮ каʼамнадят. Чуки дилхана шоӆахатˮ шанат ӈамсадятаˮ ӈамӆуˮ, куӆкаӆиˮ паӆтонуˮ шеӆташтуˮ. Таӆям нахаӆ шоӆаˮ четаӈ ӈаӆкамана таӆаӈаˮ.
Нешаˮ ӈамантуӈ ӈокӆимна тытыӈкат нахаӆтатоӈ каʼамӆаштуˮ. Ӈамыӆихина маньшту: дяӈ халакуудиˮ — нахаӆукатʼудиˮ, таӆяхаудиˮ, пиньшукуудиˮ ӈупчики ӈамуӆман хаʼӈаˮ. Дяхат вачутанаˮ куӆкаӆиˮ ӈочаˮ, вепакуˮ, нахаӆˮ, тутыкуˮ, таӆьша ӈамыˮ шанат тэмс нешаӈкнаˮ, шаӈкмян халакохонаˮ таӆаˮ. Дямаˮ шичинаˮ ӈамӆымпи, таӆям хоматаш, ӆэтӆампёш таӆаӈа.
Лариса Айваседо патмы
