Талрава | «Красный Север»
0°C

Няръяна Ӈэрм

Талрава

Невхы поˮ едэй илаӈгад яӈгавыˮ. Тедаʼ талраваʼ нямна вада ханда. Талрава — носи ӈобанзерˮ няˮамрава. Ненэцяˮ манзаяӈэ мэˮмэдоʼ. Тамальӈгана таремʼ нибˮ манзара еся яӈгуда. Едэй илʼ тоˮолха нивы ӈаˮ, хусувэй тоенана ӈамгэ ныхыхына нэкалпада ӈэвы.


Талраваʼ нямна «Няръяна Ӈэрм» газетанʼ тамальӈгы иламʼ манэˮмы не вадеˮӈадась. Пыда вэсаконда няʼ ӈацекытиˮ вадырˮ ямбанʼ, небяхаюта-нисяхаюта мякна таремриʼ илевэхэʼ. Тюку падвы вадахаˮна талраваʼ сермʼ тикы хадаʼ лахарёход тензебтеӈгуваˮ. Таремʼ ивхалпида:

— Тикы серкана юˮ сидя хан тара. Таӈокӈэ хэбˮнандоʼ ӈодˮ, ханяӈэхэна ӈопойри нохокоцяри еремзеты. Юрмянваˮ ӈэсетываˮ. Пунда яӈгосеты. Нензелˮ манзая ни ӈаˮ, нохорˮ илена ӈамгэ нив ӈаˮ, тикар помнанаˮ ханда. Хане хэвандаˮ ненэй ненэцяˮ нюртеˮэʼ сиˮив тэмбоймʼ сиˮивӈэ ӈопой няхадандоʼ пенда мюд вэрдамбаӈгудоʼ, няби самляӈг нидоʼ тэри сыртаˮ. Тикы сиˮив тэмбойхана ӈопой нохоʼ тарˮ сяраӈгу. Хибя нохоʼ тармʼ нэкалмы ӈэӈгу, тикы неӈг пэртаӈэ толёда. Ябмʼ минреӈгу. Тикы няндоʼ еˮэмня хибяхарт ӈани ненэця яˮмаӈгуда, пыда сиципойˮ нохоˮ ниˮ еребертˮ.

Неӈг пэртя — няби юˮ ӈэдалёда носи танаба талраваʼ ёльцяӈгана ваˮ еˮэйӈэ тараˮ. Таремʼ ӈоˮ сидда нядабада, са пэртярха ненэцяʼ таняӈгу. Неӈг пэртянда няʼ пыдридиʼ ханеӈгухуʼ, ваˮламаӈэ тараӈгухуʼ. Таремʼ толабˮ, носи танабада ӈэдалё ӈокхандоʼ ютёʼ ӈэӈгу. Неӈг тадтикахад самʼ пэртянʼ няби юˮ ӈэдалёдид носи вадˮ мюʼ пэртадревʼ тунихина едманзь танабидоʼ.

Талраванзь хэвандоʼ нерня, ненэцяˮ ханзерˮ ханевамдоʼ тяхасовна помнандоʼ таслаӈгудоʼ. Тикандоʼ еˮэмня тоʼ сэрмʼ хоӈгуˮ — тикысипойˮ тарода яӈгода. Ханеваʼ ялядандоʼ сава ялямʼ таслаӈгуˮ. Наӈэдя ӈэсыӈэ ханевыˮ, хусувэй тарана ӈамгэрикудоʼ ӈулиˮ сававна тасламбавыдоʼ.

Самляӈг юˮ нохомʼ хадавы ӈэбтоʼ, нохоˮ луцамʼ харадʼ няд ӈэдалё хосаяӈгудоʼ. Тамальӈгана еся буранˮ вуни таняˮ, тыˮ ӈэрихиˮна хубта янʼ хосаяӈгудоʼ. Луцамдоʼ няньмʼ хосаяваʼ мальӈгана хандоʼ пуняʼ пэндадоʼ.

Талравари вуни ӈаˮ, тикыд халта, вэясялмда, пенахататоʼ хадидоʼ хаˮавра тараˮ. Ненэцяˮ носитоʼ хоб саляркасавэй, варавхана вэясялтемба халтаӈгудоʼ. Пуна яхана мэӈгудоʼ, пялаӈгудоʼ, тыраˮманда пуд мерцянʼ пинʼ сяраӈгудоʼ. Тикыдоʼ ӈаниʼ тырабта таравыˮ, пунариʼ вэясяламдаˮ. Ваˮлерта ӈока ӈэвы. Таремʼ ханзелиˮ пэрˮмахад хамбкархаˮ, лидряврахаˮ сэрˮ нохокоцидоʼ ӈысыʼ терӈэ нохоʼ луцанʼ мирдатыдоʼ. Сянбой падри нивы ӈаˮ, ӈарка хабтеʼ хоба тохоˮ падʼ терˮ ӈэвыˮ. Луца нохо тэмдаваʼ пуд есядоʼ ӈысыʼ терˮ помна тяртыдоʼ. Тикахавахад ӈаврандаванзь хандаˮ.

Сидяӈг: Хабэча Яунгадʼ тадтавы
Сидяӈг: Хабэча Яунгадʼ тадтавы

Тикы есяханатоʼ хусувэй ӈамгэмʼ тэмдаӈгуˮ, ӈаврадоʼ няби пондʼ мадаба тэваӈгудˮ. Ненэйʼ ненэцяˮ хартоʼ помнандоʼ ӈобтаремʼ нохотоʼ хоба няхатоʼ ӈэмгэхэвˮ еˮэмня мирдапвыдоʼ. Ненэйхававна — тэвна. Самляӈг тыʼ мирта — юˮ нохо, солотоʼ пирувна миреˮмыˮ. Тедаʼ есяхана толабˮ, юˮ нохо — юрˮ сидя юˮ самляӈг ёнарˮ есяӈэ ханӈа. Ӈулиˮ тарана ӈавар тэмдабавыˮ: юрˮ, сакарˮ, няньˮ.

Талрава ненэцие иле нядабавы. Тедаʼ есямʼ недвопа нензелˮ. Ӈопойриӈэ наӈэдя ӈысыʼ недбямʼ понхарт нида нэкалпаӈгуˮ. Тюку похона нохортмʼ хадаба ни тараˮ.

Тюку невхы вадеˮмы иламʼ мале ӈарка не пуда лахарёмда малеˮванда серʼ маˮнисяв: «Хусувэй по харта нензелакуда таняˮ, таремʼ ӈоˮ тоенанида ӈобтаремʼ едтембиваˮ».

Татьяна Сэройʼ падвы


0

0

0

0

0

0



Темы