Няръяна Ӈэрм
Тынзяʼ – тарана ӈамгэ
Хусувэй ты пэртя ӈэдалёбˮнанда хэвхананда тынзяда ӈэсеты. Хойхана мюсертахана — ямб ӈудада. Тарабˮнанда тэдамда яркаӈгу.
Ӈамгэʼ тэхэˮнаˮ мэна хибяриʼ еˮэмня сямяндʼ таранада? Тикымʼ округнаˮ музейхана манзаранаˮ «Дневник знатного оленевода» проектхана вадеˮӈадоʼ.
Тынзяʼ — ямб, няхарˮ юˮ метрʼ пирˮ мэё иня. Яӈга нялиртавы хобахад паӈгалпада, ханяӈэхэна ненэцяˮ явʼ сармикˮ хоба пэрцетыˮ. Вармда лэхэд мадавы сармикахана мэйрасетыдоʼ, тикахана моепавандоʼ мальӈгана мярадоʼ ӈобʼ пирувна маˮламбаӈгудоʼ.
Тынзямʼ паӈгалпава — хасаваʼ манзая. Наӈэдя ӈарка тыʼ хобахад сертабада, ӈобкарт сикоцяда яӈгода. Нердеʼ итʼ паклеӈгудоʼ, тимдеӈгудоʼ, тареда хаˮавраӈгуˮ, тырабтаӈгудоʼ, юркана масартадоʼ, пунаʼ сомбоковна пиделтадоʼ. Варувнанда сюртесь ӈобʼ пирˮ инякоʼ тотревʼ матортадоʼ, ямб иняӈэ сертаӈгудоʼ, хархана вэнтадоʼ, сарёрка яляхана хольцоʼ тяхаʼ ӈэдараӈгудоʼ, нюлкэцяӈэ сертаӈгудоʼ. Тет янʼ ӈобˮ пирувна матортадоʼ. Хусувэй инякоʼ маланʼ пякоцямʼ мэйраӈгуˮ. Валакада тикахад тет хамадавы инякоход тынзямʼ паӈгалтаˮ. Хусувэй ӈамгэмʼ сававна сертабˮ, салмуй, сюртяв тынзяʼ ӈадимда. Мэё ӈэбˮнанда, манзаяхана сероˮта.
Ярколава — ӈаниʼ ӈарка серˮ, тарця серкана теневанаˮ ненэцие савуцетыдоʼ. Сидя ӈудахананда ӈобˮ пирувна тынзямʼ моепадамʼ — саць мэбетаӈэ нюмдебасетыдоʼ. Тарця серкана ӈобкартʼ ты пэртя выдарабˮнанда ни тараˮ. Яркола нюдоʼ хэвханандоʼ нюдякоӈэ тохоламбсетыдоʼ. Хойхана вадюданаˮ ӈацекыˮ сямянд харвабтана сянаковадоʼ — тюрмʼ яркыбава. Таремʼ сянакось, мэбета, ныхыта, сермʼ теневана хибяриӈэ хэсетыˮ.
Манзаяхана мэтари ни ӈаˮ, хасавамʼ лэтамбадаӈэ таславы. Ненэциеˮ илʼ ватовна, яʼ ниня юседана тынзямʼ нехэна еӈгалпа ни серосˮ. Еӈгалпата, хасавада ныхымда ётаˮ. Тэри юседабˮнанда ни тараˮ, мякана, пихина яӈга яда танясеты. Тикахад ӈопой ӈудахаˮ торумы, ӈадьбянда хариˮ тынзямʼ ӈаниˮ ӈудахаˮ мипат, хане ябамд ётан.
Округнаˮ музейхана ненэциеˮ иламʼ манэˮлабтамбава коллекцияхана самляӈг тынзядоʼ, маняˮ янаˮ хойхад тэвравыˮ. Хусувэдоʼ ӈавнанда выӈгана тэхэˮна мэˮмы.
Юлия Талееваʼ тадтавы
